Tunç Soyer devriminde kadınlar nerede?
Göknur YUMUŞAK

Göknur YUMUŞAK

Tunç Soyer devriminde kadınlar nerede?

27 Şubat 2019 - 10:38

Bu sorunun cevabı çok basit! Seferihisar Belediyesinin devrim niteliğindeki yerel yönetim modelinde kadınlar baş köşede. Kadınlara değer veren onların ekonomik özgürlüklerini önemseyen bir çok çalışma yapıldı Seferihisar’da.  Kadınlarla kol kola bu başarıyı yakalayan  Tunç Soyer  Seferihisar’da gösterdiği sosyal belediyecilik örneğini İzmir’e de uygulayabilir pekala. Bu yüzden büyükşehir belediye başkan adayı olması bir kadın olarak beni çok umutlandırdı. Seferihisar’da uygulanan başarılı modelin ölçeğini büyütmek mümkündür İzmir için.

25 Şubat Pazartesi günü  Tunç Soyer’in hep yanında yer alan ve yol arkadaşlığı yapan, İzmir Köy-Koop genel başkanı ve Seferihisar Hıdırlık tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Neptün Soyer Narlıdereli kadınlarla buluştu. Narbel düğün salonu  tamamen dolmuştu. Narlıdere’de yaşayan kadınlarla yıllardır arkadaşlık yapıyormuş gibi içten ve samimiydi Neptün Hanım. Sade kıyafeti sıcacık sohbetiyle kadınların gönüllerini fethetti. Tunç-Neptün Soyer çifti öncelikle çok güzel insanlardır.Onlarla çalışmalar yaptığım için tanıma fırsatım oldu.
 
Neptün hanım Seferihisar’da kadınlara yönelik yaptıkları çalışmalara değindi. Kooperatif çalışmaları ve  üretici pazarlarıyla kadınların ekonomik özgürlüklerine kavuştuklarını belirtti. Örneğin dolma satarak işe başlayan kadınların artık yanlarında başka birini maaşla çalıştırdıklarını anlattı. Yaşlı ve yoksullara destek olmak için yapılan çalışmalarına değindi. Masal evi projesiyle çalışan kadınların çocuklarına bakıldığını belirtti. İzmir’in   film çekimleri için merkez olacağını dile getirdi.Bir çok çalışmayla ilgili bilgi paylaşımında bulundu.Daha sonra salona söz verdi ve kadınlar konuştular. Kadınların bu buluşmayla mutlu oldukları gözlerinden okunuyordu. Bu paylaşım gelecekte İzmir’de yapılacak çalışmalar için umut vadediyordu çünkü.
Neden Seferihisar’da yakaladığı başarıyı uygulamalı İzmir’e Tunç Soyer? Çünkü İzmir; 4 milyon 300 bin kişilik  nüfusuyla büyük bir emekli kenti.Çok fazla iş olanağı olmayan, insanların ucuz iş gücüyle çalıştığı bir kent. Yüzbinlerce kadının ekonomik özgürlüğünün olmadığı bir kent. Bir çok yoksul kadının insan gibi yaşayamadığı bir kent tıpkı ülkemizdeki diğer bir çok kent gibi. Yani İzmir’de kadınların mutsuz olduğu bir kent. Neden İzmirli kadınlarda Seferihisarlı Kadınlar gibi mutlu olmasınlar?

İzmir gibi büyük bir kentte   belki de 1,5 -2 milyon insan yoksulluk ve açlık sınırında yaşıyor.Türk-İş Kasım ayı için 4 kişilik bir ailenin açlık sınırını 1943TL, yoksulluk sınırını da  6 bin 328TL. olarak açıkladı.
İşte bütün bunlardan dolayı İzmir’de özellikle kadınların evlerinden çıkarak üretime katılmaları çok önemlidir.

 
Tunç Soyer’in  belediyecilikte devrim yapmasıyla Seferihisar’da  bakalım neler oldu: Ben bir sosyolog olarak ülkemiz deki belediyeciliği değerlendirdiğimde tıpkı Ovacık Belediyesi gibi Seferihisar modelinin bir devrim olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Özellikle kadınlar açısından.
Tunç Soyer’le ilk kez 3 Ekim 2015 Cumartesi günü tanıştım. 1.’nci Urla Yerel Tohum Takas Şenliğini düzenliyorduk. Şenlik için Diyarbakır’dan (Amed)  barış tohumlarıyla gelen Mezopotamya Ekoloji Hareketi Koordinatörü  barış tohumlarını Tunç Soyer’e sunmak istedi. Cumartesi günü olmasına rağmen bizi makamında kabul etti Tunç Soyer. Tarım Bakanlığı’ndan emekli olduğumu ve projelerimi düşlerimi paylaştım kendisiyle. Bana;“istediğiniz  projeyle gelin, çalışalım” dedi. Dikkatinizi çekerim;“bakalım” demedi “çalışalım”dedi. Ve o günden sonra birlikte zaman zaman güzel çalışmalar yaptık büyük bir keyifle. Çalışmalarımız sırasında bana bir insan ve kadın olarak çok değer verdi saygılarını iletti her zaman. Çünkü özde bir insandır o.
 tunç soyer kadın ile ilgili görsel sonucu
Seferihisar İlçe Tarım Müdürlüğü’ne 1987 de atandım ve 5 yıl çalıştım. Seferihisar ülkemizdeki birçok yer gibi çok kötü yönetiliyordu. Tunç Soyer’le bu şirin ilçede büyük bir değişim oldu. Sıradan bir yerel yönetici değildir o. İnsana ve doğaya değer veren birisidir. Sosyal belediyecilik örneği sergileyen bir yerel yöneticidir. Bütün çalışmaları insan odaklıdır.
Öncelikle tarımın bitme noktasında olduğu köylülüğün kalmadığı küçük çiftçiliğin yok olduğu ülkemizde “başka bir köylülük mümkün “ diyerek tarım seferberliğini başlattı. Bu çalışmalarda hep kadınlar aktif rol aldılar. Tarımsal üretim kooperatifleri kuruldu. Sadece kadınların üye olduğu 100 ortaklı Hıdırlık  Tarımsal Kalkınma Kooperatifi yıllardır başarıyla çalışıyor. Orhanlı Tarımsal Kalkınma Kooperatifi yıllardır çiftçilerin elinde kalan Mandalinaları çevreye  hiç zarar vermeyen tesislerde kurutarak yurt dışına ihraç ediyor. Daha başka bir çok kooperatif te küçük çiftçiler ( öncelikle kadınlar ) örgütlenip  birlikte güçlenerek çalışıyorlar.
 
Kadınlar  üretim kooperatiflerinde ürettikleri her türlü emeklerini  (yemek, süs eşyası tarım ürünleri, kışlık yiyecekler vb.)  Seferihisar Belediyesi’nin hiçbir ücret almadan tahsis ettiği  pazarlarda değerlendiriyorlar. Küçük çiftçiler ürünlerini aracısız tüketicilerle buluşturuyorlar.Bu pazarlar dolayısıyla 5 bin kişi ( % 80’i kadındır) istihdam edilmiş Seferihisar’da.Kadınlar ekonomik özgürlüklerini kazandılar.Evlerinden çıkıp pazarlarda ürünlerini satarak sosyalleştiler.Ve dolayısıyla çok mutlu oldular.Hıdırlık Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’nin ürünleri tüm Türkiye’ye ulaşıyor. Seferihisar belediyesi Türkiye’nin her yerinde kooperatif kurmak isteyenlere destek oluyor. Neptün hanım bizzat kendisi gidiyor her bölgeye.
 
Seferihisar’a 12 km uzaklıktaki Urla’da rant uğruna vahşi yapılaşmayla taş, taş üstünde kalmayıp milyonlarca zeytin kesilirken ( 2000-2004 yılları arasında Urla İlçe Tarım Müdürlüğü  istatistik şubesi sorumlusu olarak  çalıştığım için zeytin varlığını biliyorum)  Seferihisar zeytinciliği geliştirmek için çaba harcıyor. Kaliteli yağ elde etmek için zeytinyağı fabrikası kurdu.Zeytincilikle ilgili etkinlikler yapıyor. Hiç bir zeytini kesmiyor. Başka yere taşımıyor. O; 2 bin yıllık bilge zeytinler bu güzel ilçede mutlu yaşıyorlar tıpkı insanlar gibi. 2 bin yıla kadar yaşayan bu dostlarımız iklim ve çevre koşullarına çok dayanıklılar. Hiçbir bakım olmasada yine ürün verirler.Dolayısıyla olası bir açlıkta bir parça ekmekle yaşamın sürekliliği saylayacak tek canlıdır zeytin ağaçları. Hem yağı hem meyvesi yaşamsal öneme sahiptir.
Asıl önemlisi zeytin toplama işini her yerde kadınlar yapıyor. Zeytincilik yüzyıllardır kadınların ekmek parası. Zeytincilik bittiğinde köylü kadınlar işsiz kalacaktır.
 
Yaşamsal müştereklerden olan yerli tohumlar için Seferihisar yerel tohum çalışmalarına başladı. Can Yücel’in vasiyeti üzerine ülkemizde ilk kez büyük bir yerel tohum bankası kurdu. Tohum deyip geçmeyelim.Tohum yaşam demektir.Bağımsızlık demektir.Tohumsuz bir yaşam mümkün değildir.Yerel tohum hareketini tüm ülkemize yaymak için çalışmalar yapıyorlar halen.Bu alanda çalışmalar yapmak isteyen her bölgeye ulaşıyorlar. Bu çalışmalara Neptün Hanım hanımda katılıyor.
 
Eski ve kaybolmakta olan birçok yerel tohumu üretip yaygınlaştırıyorlar Can Yücel tohum merkezinde. Birçok buğday çeşidi çoğaltıldı ve köylerde kadınlar tarafından ekmek yapılıyor ve satılıyor artık. Ekoloji mücadelesi verilen  her yerde maddi destek oluyor, kendisi bizzat eylemlere katılıyor. Genelde kadınlara yönelik birçok atölye etkinlik vb. bütün sanatsal konularda çok başarılı çalışmalar yapılıyor Seferihisar’da.Kadınlar burada kendi belgesellerini çekiyorlar. Sanata ve sanatçıya önem veriyor. Birçok sanatsal faaliyet yapılıyor Seferihisar’da belediyenin desteğiyle. Her kesimden kadın mutlu Seferihisar’da. Buyursun sosyologlar-psikologlar araştırma yapsınlar nasıl mutlu olabiliyormuş kadınlar.
 
En son Eş Sözcüsü Olduğum İzmir Yerle Tohum Topluluğu ve Dersim ( Tunceli) Ovacık Belediyesi ve Seferihisar Belediyesi ortak olarak 1’inci Ovacık Yerel Tohum Takas Şenliğini gerçekleştirdik 12-13 Mayıs tarihlerinde. Bizzat kendisi belediyeden 10 kişilik bir kadroyla o bölgeye giderek oradaki vatandaşlarımıza dokundu oradaki halkla kaynaştı. Fatih başkanla bir sıcak ekmeği paylaştı. Türkiye’nin her bölgesinden gelen doğa ve insan dostları bu buluşmada yer aldılar. Önyargılar yok oldu. Ve birlikte çok uluslu şirketlere dur demek için start verildi Ovacık’ta.
 seferihisar çocuk belediyeciliği tunç soyer ile ilgili görsel sonucu
Bir vatansever ve insan severdir Tunç Soyer. Ayrımcılık yapmayan kimseyi ötekileştirmeyen güzel bir insandır o.Seferihisar’a Doğu Anadolu’dan göçüp gelmek zorunda kalan vatandaşlarımızı Seferihisar halkıyla kaynaştırmak için araç vb. sağlıyor düğünlerine vs.  gitmeleri için. Bu çok önemli. Ülkemizdeki bütün insanların kucaklaşması toplumsal barışı sağlar çünkü.
Çocuk belediyesi uygulamasıyla çocukların kendilerini ilgilendiren alanlarda söz sahibi  olmalarını sağlıyor. Çocuklar kendi binalarında belediyecilik yapıyorlar sözlerini söylüyorlar.

Çok demokratik katılımcı herkesin kendini ait hissettiği bir yerel yönetim sergileniyor Seferihisar’da. Belediye kadrolarında kadınlara pozitif ayrıcalık veriliyor. Can Yücel Tohum Merkezi sorumlusu küçük çiftçilik yapan bir kadın. Tohum merkezinin sorumlusunun kadın olması çok anlamlı. Çünkü  insanlık var olduğundan bu güne bütün tohumları ailelerini besleme içgüdüsüyle kadınlar koruyup taşımışlar. Çeyiz sandıklarının en değerli eşyası olmuş tohumlar. Şimdi de Can Yücel tohum merkezinde Aylin Bostan tohumlara gözü gibi bakıyor.
Belediye çalışanlarının sendikal hakları başta olmak üzerebütün halkları veriliyor Seferihisar’da.Yıllık ücret artışları vb. hiç sorun olmuyor.Kısacası Tunç Soyer’le çalışan herkes çok mutlu. Tunç Soyer’in başarısının sırrı burada yatıyor zaten.
 
Yavaş şehir olduğu için vahşi bir yapılaşma değil planlı bir yapılaşma vardır Seferihisar’da.
Bunlar benim bildiğim çalışmalar. Daha bilmediğimiz bir çok çalışma yapıldı Seferihisar’da. Onlar sadece çalışıyorlar. Bir çok yerel yönetici gibi reklam olsun diye aynı yer için  birkaç kez açılış yapılmıyorlar. Kimsenin çalışmalarını bilmelerine ihtiyaç duymuyorlar.
 
Bir kadın olarak Tunç Soyer’le yolum kesiştiği için çok mutluyum. Bugüne kadar çalıştığım ortamlarda hiç bu kadar saygı görmedim ve çalışmalarım konusunda bu kadar destek almadım. Yine İzmir ölçeğinde ülkem, insanlık ve özellikle kadınlar için yapacağımız çalışmalarda Soyer çiftiyle ortaklaşacağımıza inanıyorum. Bu geleceğe dair umudumu çoğaltıyor. Ben de bu ülkede bir kadın olarak yaşadığım onlarca olumsuzluktan sonra Tunç başkanla çalıştıktan sonra çok mutlu oldum.Ve bundan enerji aldım güç aldım.
 tunç soyer kadın ile ilgili görsel sonucu
İzmir Büyükşehir Belediye başkanı olduğunda milyonlarca kadına umut olacaktır Tunç Soyer. Bunu şimdiden görüyorum bir sosyal bilimci olarak.
Elbette Tunç Soyer mükemmel eşsiz bir insan olamaz.Bu doğaya aykırı çünkü. Ama çok güzel bir insan özünde. Başarılı bir yerel yönetici.S eferihisar başarısını İzmir’e taşıyacaktır kuşkusuz. Ve tüm  Türkiye’ye örnek olacaktır. Bütün söylemlerinde bizlerin de desteğini bekliyor. Katılımcı demokratik herkesin kendisini ait hissettiği bir yerel yönetim modelini İzmir’e uygulayacağını belirtiyor.
 Ä°lgili resim
Seferihisar’da kadınlar hiç şiddet görmüyor, öldürülmüyor, ötekileştirilmiyor. Zaten onların bir çok sorununu  çözüyor belediye.Yerel yönetimler çok önemlidir. Çünkü merkezi yönetimlerin aynasıdır. Bir kadın düşünürün; Sevgili Zerin Kurtoğlu Şahin’in ( Ege Üniversitesi Felsefe Bölümünde öğretim görevlisiyken barış imzacısı olduğu için görevinden alındı.) şu sözüyle yazımı sonlandırıyorum. ”Vicdanla demlenmiş akıl çok önemlidir.” Tunç-Neptün Soyer çiftine ve tüm İzmirlilere başarılar. Hep birlikte daha yaşanılası bir İzmir yaratmaya çalışacağız. Aşkla İzmir. Bütün insanları sevgiyle kucaklıyorum.
 

YORUMLAR

  • 0 Yorum